Studie Brengt Illegale Gokadvertenties op Facebook en Instagram aan het Licht

Een onderzoek uitgevoerd door XY Legal Solutions B.V. in samenwerking met de branchevereniging VNLOK heeft in maart 2026 Meta's advertentiebibliotheek voor Facebook en Instagram geanalyseerd waarbij 15.114 illegale online gokadvertenties van niet-gelicentieerde aanbieders werden geïdentificeerd en deze advertenties bereikten ongeveer 37,9 miljoen unieke Nederlandse gebruikers terwijl er aanzienlijke targeting plaatsvond bij jongere demografische groepen inclusief 5,8 miljoen impressies gericht op leeftijden 18 tot 24 jaar.

Onderzoeksresultaten in Detail

De analyse richtte zich specifiek op advertenties die promotie maakten voor online gokactiviteiten zonder de vereiste Nederlandse licenties en volgens de bevindingen gebruikten de betrokken partijen korte campagneduren gecombineerd met cloaking-technieken om moderatie door Meta te omzeilen waarbij cloaking inhoudt dat advertenties worden aangepast of verborgen voor controlemethoden. Data uit het onderzoek toont aan dat deze tactieken effectief genoeg bleken om een breed bereik te realiseren over platforms die dagelijks door miljoenen Nederlanders worden gebruikt en de cijfers geven aan dat Meta potentieel advertentie-inkomsten in de miljoenen euro's heeft gegenereerd uit deze illegale promoties.

Het rapport dat in mei 2026 werd gepubliceerd en in juni 2026 verder werd besproken door toezichthouders en branchepartijen benadrukt de schaal van de blootstelling waarbij de 37,9 miljoen unieke gebruikers een significant deel van de Nederlandse online populatie vertegenwoordigen en de targeting van de 18-24 leeftijdsgroep wijst op gerichte benaderingen die jongere gebruikers prioriteren in advertentiealgoritmes.

Demografische Impact en Bereik

Observatoren merken op dat de 5,8 miljoen impressies voor de groep van 18 tot 24 jaar een opvallend hoog aandeel vormen binnen de totale vertoningen en dit patroon komt overeen met bredere trends in digitale advertentieverdeling waarbij algoritmes vaak jongere gebruikers blootstellen aan content die hoge betrokkenheid genereert. Het onderzoek identificeerde dat de advertenties afkomstig waren van operators zonder geldige vergunningen onder de Nederlandse kansspelwetgeving en dit leidde tot directe blootstelling van gebruikers die volgens de wet beschermd zouden moeten zijn tegen dergelijke promoties.

Figures uit de analyse laten zien dat de campagnes verspreid werden over zowel Facebook als Instagram met variaties in duur en zichtbaarheid die de detectie bemoeilijkten en korte campagneduren zorgden ervoor dat advertenties snel verdwenen voordat volledige reviews konden plaatsvinden terwijl cloaking-methoden de inhoud aanpasten op basis van gebruikersprofielen of detectiesystemen.

Inkomstenramingen en Platformrollen

Schattingen in het rapport geven aan dat Meta potentieel miljoenen euro's aan advertentie-inkomsten heeft ontvangen uit deze illegale campagnes en deze inkomsten ontstaan door betalingen per impressie of klik die door de niet-gelicentieerde operators werden gedaan om hun bereik te maximaliseren. De studie benadrukt dat de advertenties ondanks bestaande regels rond kansspelpromoties toch door de filters kwamen en dit wijst op uitdagingen in de handhaving van advertentiebeleid op grote sociale mediaplatforms.

Het KVA-VNLOK Rapport Maart 2026 bevat gedetailleerde datasets over de geïdentificeerde advertenties inclusief aantallen en bereikcijfers en deze informatie wordt nu gebruikt door brancheorganisaties om verdere stappen te overwegen in samenwerking met toezichthouders zoals de Kansspelautoriteit.

Gebruikte Ontwijkingsmethoden

De tactieken die in het onderzoek werden gedocumenteerd omvatten het gebruik van korte campagneduren waarbij advertenties slechts enkele uren of dagen actief waren voordat ze werden verwijderd en cloaking waarbij de zichtbaarheid van de advertentie varieerde afhankelijk van de viewer of het tijdstip. Dergelijke methoden maken het voor platforms moeilijker om consistente moderatie toe te passen en het resultaat is dat illegale content toch een breed publiek bereikt ondanks beleidsmaatregelen tegen kansspelpromoties zonder licentie.

Research toont aan dat deze aanpakken niet uniek zijn voor de Nederlandse markt maar dat de schaal in dit geval bijzonder groot was met 15.114 afzonderlijke advertenties die samen 37,9 miljoen unieke gebruikers bereikten en de combinatie van factoren creëerde een situatie waarin de blootstelling significant hoger lag dan in eerdere analyses van vergelijkbare aard.

Context binnen de Nederlandse Kansspelmarkt

In juni 2026 blijft de discussie over illegale gokreclames relevant omdat de Kansspelautoriteit toezicht houdt op naleving van licentievereisten en de bevindingen uit het VNLOK-onderzoek bieden concrete data die kunnen bijdragen aan handhavingsacties tegen niet-gelicentieerde operators. De focus op jongere demografische groepen roept vragen op over hoe advertentiealgoritmes worden ingezet en welke maatregelen platforms kunnen nemen om dergelijke targeting te beperken.

Het rapport benadrukt dat de geïdentificeerde advertenties afkomstig waren van unlicensed operators en dit onderscheid is cruciaal omdat legale aanbieders onder strenge regels opereren inclusief beperkingen op targeting en content terwijl illegale partijen deze beperkingen negeren en daardoor een oneerlijk voordeel behalen in bereik.

Conclusie

De studie van XY Legal Solutions B.V. en VNLOK uit maart 2026 levert gedetailleerde inzichten in de omvang van illegale gokadvertenties op Meta's platforms waarbij 15.114 advertenties 37,9 miljoen Nederlandse gebruikers bereikten inclusief gerichte impressies bij jongere groepen en de gerapporteerde inkomstenramingen voor Meta samen met de beschreven ontwijkingsmethoden illustreren de uitdagingen in het reguleren van digitale advertenties voor kansspelen. De bevindingen worden in juni 2026 verder geanalyseerd door betrokken partijen en bieden een basis voor mogelijke vervolgacties binnen de bestaande regelgevingskaders.